TOMASZ KOTLIŃSKI
STEMMA · GRZECH W HERBIE
Herb rodowy Borgiów — złoty byk na krwistej tarczy pod tiarą papieską
Insignia Borgiae — Herb rodowy

„Byk na krwistym polu, tiara nad tarczą — dwa klucze i miecz. Grzech, który sam się podpisał.”

Aut Caesar aut nihil
Tomasz Kotliński · Powieść w pięciu głosach
Błogosław mi, Ojcze, bo zgrzeszyłam.

Lukrecja Borgia — jedyny zachowany list do ojca

RÓD BORGIÓW

Grzech zapisany w herbie. WATYKAN — 1492–1503

Tom V seriiPENTAMERON
Objętość48 ROZDZIAŁÓW
AktyV + CODA
GłosyPIĘCIORO

Pięć głosów opowiada tę samą rodzinę — i żaden nie mówi całej prawdy. To renesansowy fresk malowany na mokrym tynku historii: papież, który kupił niebo, książę, którego bał się cały Półwysep, i kobieta, którą legenda uczyniła trucicielką.

★★★★★
Fresk historyczny, jakiego polska proza nie widziała od czasów Prusa. Pentameron watykański, pisany prozą jubilerską.
Recenzja Wydawnicza
★★★★★
Pięć głosów, pięć masek. Kotliński pisze Watykan jak Yourcenar pisała Hadriana — z chirurgiczną precyzją i pieszczotą jednocześnie.
Continuum Litterarium
★★★★★
Każdy rozdział otwiera się ekfrazą fresku. Ta książka to nie proza — to malarstwo słowem.
Teatr i Literatura
★★★★★
Renesansowy Faulkner. Rodrigo, Cezar, Lukrecja — oskarżeni, którzy przemawiają sami. Wyrok wydajesz ty.
Ars Historica

Jest renesansowym freskiem — wielopostaciowym, alegorycznym, pełnym ukrytych symboli, malowanym na mokrym tynku historii, który schnie i łuska się pod dotykiem każdego pokolenia, odsłaniając warstwy coraz starsze, coraz bardziej niepewne.

Jest pentameronem — pięcioma głosami opowiadającymi o tej samej rodzinie, z których żaden nie ma pełnej prawdy, a każdy ma powód, by kłamać. Ceremoniarz zapisuje. Papież się modli. Książę planuje. Kobieta pamięta. Filozof interpretuje.

„Kupno nieba za ziemską cenę”

Jest procesem sądowym, w którym czytelnik zasiada jako przysięgły, a materiał dowodowy składa się z listów, kronik, plotek, obrazów, trupów. Rodrigo kupił papieski tron. To nie opinia. Kardynałowie dostali pałace, beneficja, złoto.

Cezar Borgia zdjął purpurę, by zostać wodzem. Machiavelli podziwiał go jako skutecznego, bezwzględnego, wolnego od moralnych skrupułów. Lukrecja Borgia — w legendzie trucicielka z pierścieniem pełnym jadu; w rzeczywistości narzędzie polityki ojca, trzykrotnie wydawana za mąż według potrzeb sojuszy.

Aleksander VI. „Najgorszy papież w historii”. Konkurencja jest duża. Ale Borgia nie rozpoczął inkwizycji, nie palił heretyków masowo, nie prowadził krucjat. Jego grzechy były osobiste, nie instytucjonalne. Czy to go usprawiedliwia? Nie.

Tetralogia Borgiańska

Cztery Tomy · Quattuor Libri

Kronika w czterech aktach papieskiej rodziny.

Od dusznej Kaplicy Sykstyńskiej po nagi trup w błocie pod Vianą — jedenaście lat, które napisały czarną legendę Zachodu.

TOM IOkładka Tom I — Konklawe
TOMUS · I

Konklawe

Anno Domini MCDXCII

„Kupno nieba za ziemską cenę.” — wybór Aleksandra VI, dwadzieścia trzy tygodnie targów w duszącej Kaplicy Sykstyńskiej.

TOM IIOkładka Tom II — Krew i Ambicja
TOMUS · II

Krew i Ambicja

MCDXCV — MCDXCVIII

Zamordowanie Juana. Ciało w Tybrze. Cezar zrzuca purpurę. Papieska rodzina zamienia się w państwową dynastię.

TOM IIIOkładka Tom III — Valentino
TOMUS · III

Valentino

MCDXCIX — MDII

Apogeum. Cezar podbija Romanię. Machiavelli obserwuje. Zdrada w Senigallii. „Piękny fortel” księcia, którego bał się cały Półwysep.

TOM IVOkładka Tom IV — Upadek i Legenda
TOMUS · IV

Upadek i Legenda

MDIII — MDXIX

Śmierć Aleksandra. Cezar pod Vianą. Lukrecja jako księżna Ferrary — kobieta inteligentna, pobożna. Rodzi się czarna legenda.

Motion Picture — Ruchome Freski

Kinowy Prolog

Cztery ośmiosekundowe trailery — po jednym na tom. Freski, które zaczęły się poruszać.

FILM · MCDXCII 16:9 · SORA 2 PRO
TOMUS PRIMUS KONKLAWE Dwadzieścia trzy tygodnie targów w duszącej Kaplicy Sykstyńskiej.
Ruchome kadry — Sora 2 Pro Portrety mówione — Veo 3 HD Ścieżka dźwiękowa — Lyria 3 Pro
Pentaglos — Pięć Głosów

Confessiones Vaticanae

Kliknij Rodrigo, Cezara lub Lukrecję — usłysz, jak przemawiają.

Johann Burchard — Ceremoniarz
CEREMONIARZ · GŁOS I

Johann Burchard

Liber Notarum — łacina kancelaryjna

Zapisuje. Nie rozróżnia ważnego od banalnego. Wszystko jest ceremonią. Ta sama ręka spisuje menu bankietu i śmierć papieża.

Niccolò Machiavelli — Sekretarz Florencji
SEKRETARZ · GŁOS V

Niccolò Machiavelli

Il Principe, rozdział VII

Interpretuje. Cezara widzi w akcji, w gniewie, w geniuszu. Pisze o nim dwadzieścia lat później — kiedy sam już przegrał.

Epigraf — De Principatibus
Non potrei mostrare migliori precetti che l'esempio delle azioni sue.

NICCOLÒ MACHIAVELLI

Il Principe, rozdział VII — o Cezarze Borgii

Chronologia — Kronika

Jedenaście lat, jedna legenda

Od konklawe 1492 po list z Ferrary 1519 — kalendarium czarnej legendy.

1492SIERPIEŃ · RZYM

Konklawe

Rodrigo Borgia zostaje wybrany papieżem. Przyjmuje imię Aleksandra VI. Kardynałowie dostają pałace, beneficja, złoto.

1497CZERWIEC · TYBER

Ciało w Tybrze

Zamordowany Juan Borgia zostaje wyłowiony z rzeki. Prawdopodobnie przez brata, Cezara. Papież przestaje jeść i mówić.

1498SIERPIEŃ · WATYKAN

Zrzucenie purpury

Cezar Borgia zrzuca kardynalską purpurę — pierwszy raz w historii Kościoła. Zakłada zbroję. Rusza budować państwo świeckie.

1500JUBILEUSZ · RZYM

Rok Jubileuszowy

Aleksander VI otwiera Drzwi Święte. Rzym wypełniają pielgrzymi. Sprzedaż odpustów — przemysłowa. Fundusze finansują podbój Romanii.

1502GRUDZIEŃ · SENIGALLIA

Zdrada w Senigallii

Cezar zaprasza zbuntowanych kondotierów. Wszystkich morduje. Machiavelli patrzy. Nazywa to „pięknym fortelem”. Rodzi się Il Principe.

1503SIERPIEŃ · RZYM

Śmierć Aleksandra

Papież umiera. Ciało puchnie tak, że nie mieści się w trumnie. Legenda mówi: trucizna. Historia mówi: malaria. Cezar leży chory.

1507MARZEC · VIANA

Śmierć pod Vianą

Cezar Borgia ginie w potyczce w Nawarze. Sam. Bez armii. Bez państwa. Nagi trup w błocie. Aut Caesar aut nihil.

1513FLORENCJA

Il Principe

Machiavelli, na wygnaniu, pisze Il Principe. Rozdział VII — o Cezarze. Dwadzieścia lat później Borgia staje się archetypem władcy.

1519CZERWIEC · FERRARA

List z Ferrary

Lukrecja umiera przy porodzie. Ostatni list do papieża — „Błogosław mi, Ojcze, bo zgrzeszyłam.” Ojciec nie żyje od szesnastu lat.

Loci — Miejsca Akcji

Sześć Scen

Sceny, na których rozegrała się kronika — od Kaplicy Sykstyńskiej po pole bitwy pod Vianą.

Kaplica SykstyńskaI · MCDXCII
Vaticanum · Sedes ConclavisKaplica SykstyńskaDwadzieścia trzy tygodnie targów, dwudziestu trzech kardynałów, jeden nowy papież. Rodrigo Borgia kupuje niebo za ziemską cenę.
Castel Sant'AngeloII · MCDXCV
Roma · Moles HadrianiCastel Sant'AngeloTwierdza, w której Aleksander VI ukrywał się przed wojskiem Karola VIII. Mauzoleum Hadriana staje się bunkrem papieża.
Appartamento BorgiaIII · APPARTAMENTO
Vaticanum · Sala SanctorumAppartamento BorgiaFreski Pinturicchia. Komnata papieska, w której Lukrecja pozowała do fresku jako św. Katarzyna Aleksandryjska.
TyberIV · MCDXCVII
Fluvius Tiberis · Świt nad rzekąTyberRzeka, w której rybak znalazł ciało Juana Borgii. Prawdopodobnie zabił go brat, Cezar. Papież przestaje jeść.
SenigalliaV · MDII
Marche · Ultima die decembrisSenigalliaMiejsce „pięknego fortelu”. Cezar zaprasza czterech zbuntowanych kondotierów na ucztę. Żaden nie wraca. Machiavelli patrzy.
VianaVI · MDVII
Navarra · Koniec drogiVianaOstatnie pole bitwy Cezara. Nagi trup w błocie, bez armii, bez państwa. Aut Caesar aut nihil.
I / VI
Tomasz Kotliński
Auctor — Autor

Tomasz
Kotliński

Scriptor Historiae · Autor Cyklu Pentameron

Ta książka nie jest biografią. Jest freskiem — malowanym na mokrym tynku historii, który schnie i łuska się pod dotykiem każdego pokolenia.

Piszę powieści historyczne w formule pentameronu: pięcioro narratorów, każdy z własną prawdą, każdy z własnym powodem, by kłamać. Ród Borgiów to piąty tom serii poświęconej rodzinom, które napisały scenariusz naszej cywilizacji — papieskim, książęcym, dynastycznym.

Konstrukcja tomu opiera się na trzech filarach: ekfrazie (każdy rozdział otwiera opis fresku), polifoniczności (pięć głosów wykluczających się nawzajem) i procesie sądowym (czytelnik jako przysięgły). Rzemiosło — nie natchnienie.

Powieść powstawała cztery lata. Kwerenda w Archiwum Watykańskim, w archiwach Ferrary i Sieny. Konsultacje z historykami sztuki, latynistami, mediewistami. Rezultat — 48 rozdziałów, pięć aktów, jedna Coda.

— T. KotlińskiSCRIPTUM · MMXXV
ANNO DOMINI